Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA), İran’daki savaşın küresel akaryakıt fiyatları üzerindeki etkisini inceleyen analizini yayımladı. Analize göre, ABD ve İsrail’in şubat ayı sonunda İran’a yönelik saldırılarının başlamasından bu yana benzin ve dizel fiyatlarında yaşanan artış, dünya genelindeki tüketicilere toplam 468 milyar dolarlık ek maliyet yükledi.

Hürmüz Boğazı kaynaklı petrol şokunun en ağır faturası ABD’ye çıktı. Ülkedeki ek yakıt maliyeti 160 milyar dolara ulaşırken bu tutar, küresel toplamın yaklaşık üçte birini oluşturdu.

ABD’yi 54 milyar dolarlık ek maliyetle Çin, 17 milyar dolarla Kanada takip etti.

ABD’de kişi başına maliyet 471 dolara ulaştı

Dünyanın en büyük petrol üreticisi olan ABD’de yükselen akaryakıt fiyatları, kişi başına 471 dolarlık ek maliyete yol açtı. CREA’nın hesaplamasına göre bu tutar, küresel kişi başına ortalama 60 dolarlık maliyetin yaklaşık sekiz katına karşılık geliyor.

Kişi başına ek maliyetin en yüksek olduğu diğer ülkeler ise 422 dolarla Kanada ve 386 dolarla Avustralya olarak sıralandı.

Analizde, ABD’de akaryakıt fiyatlarındaki artışın diğer piyasa ekonomilerindeki yükselişle benzer seviyelerde olduğu belirtildi. Buna karşın kişi başına yakıt tüketiminin yüksek olması ve petrole bağımlılığın azaltılması konusunda sınırlı ilerleme kaydedilmesi, ülkedeki toplam maliyeti artıran etkenler arasında gösterildi.

Elektrikli araç kullananların yakıt maliyeti daha sınırlı arttı

CREA’nın analizine göre, ABD’de benzinli araç kullanan tipik bir sürücü, mart ayından bu yana yakıta ortalama 440 dolar daha fazla harcadı. Elektrikli araç kullanıcılarının şarj maliyetlerindeki artış ise yalnızca 17 dolarla sınırlı kaldı.

Buna karşın ABD’de elektrikli araçların yeni otomobil satışlarındaki payı geriledi. Analizde, bu oranın 2026’nın ilk sekiz ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla 3 puan düşerek yüzde 7,3’e indiği kaydedildi.

Elektrikli araçların yeni otomobil satışlarındaki payı Çin’de yüzde 57, Avrupa Birliği’nde yüzde 32 ve Norveç’te yüzde 98 olarak hesaplandı. Veriler, ülkeler arasındaki elektrikli araçlara geçiş hızındaki farkı da ortaya koydu.

Yakıt tüketimini azaltan ülkeler tasarruf etti

Analize göre, 2023’ten bu yana yakıt tüketimini azaltan ülkeler, küresel petrol şokunun ekonomik etkilerini sınırlandırmayı başardı.

Tüketimdeki düşüş sayesinde Çin yaklaşık 10,8 milyar dolar, Almanya ise 3,7 milyar dolar tasarruf sağladı. ABD’de yakıt tüketiminin azaltılmasıyla elde edilen tasarrufun da 5,7 milyar dolar olduğu hesaplandı